پبوارنیوز؛به قلم محسن تیربند/شهر یاسوج که به «پایتخت طبیعت ایران» شهره است، این روزها با یک پارادوکس دردناک دست‌وپنج نرم می‌کند. در حالی که در شعارهای توسعه‌محور، صحبت از جذب گردشگر و توسعه فضاهای ساحلی است، در پایین‌دست دانشگاه دولتی یاسوج و دقیقاً روبروی پارک‌های ساحلی و منطقه ولایت، شاهد یک فاجعه خاموش هستیم: تخلیه بی‌محابای فاضلاب شهری در فضای باز.
این اقدام نه تنها دهن‌کجی به اصول اولیه شهرسازی مدرن است، بلکه به یک معضل حاد بهداشتی و زیست‌محیطی تبدیل شده است که سلامت شهروندان و اکوسیستم رودخانه بشار را به شدت تهدید می‌کند.
۱. مدیریت تخلیه؛ شکست در زیرساخت و نظارت
مشکل اصلی در یاسوج، نبودِ یک شبکه جمع‌آوری و تصفیه جامع نیست؛ بلکه فقدان «مدیریت تخلیه» است. هدایت فاضلاب خام به سمت حریم رودخانه و اراضی پایین‌دست، نشان‌دهنده یک نقص ساختاری در عملکرد مدیریت شهری و دستگاه‌های متولی است. تخلیه فاضلاب در فضای باز، یعنی نادیده گرفتن چرخه بازگشت آلاینده‌ها به سفره‌های زیرزمینی و خاک که تبعات آن برای دهه‌های آینده باقی خواهد ماند.
۲. انتشار بوی نامطبوع؛ فراتر از یک آزار ساده
انتشار گازهای ناشی از تجزیه بی‌هوازی مواد آلی فاضلاب (مانند سولفید هیدروژن $H_2S$ و مرکاپتان‌ها)، تنها یک «مزاحمت بویایی» نیست.
اثرات روانی و تنفسی: استشمام مداوم این گازها، علاوه بر ایجاد تهوع و سردرد، سیستم عصبی و دستگاه تنفسی شهروندان به‌ویژه ساکنان مناطق مجاور پارک‌های ساحلی را دچار اختلال می‌کند.
شاخص کیفیت زندگی: این بو، عملاً کاربریِ فضاهای تفریحی و گردشگری یاسوج را در آن نقاط «صفر» کرده است. وقتی فضای ساحلی شهر به جای عطر طبیعت، میزبان تعفن فاضلاب باشد، گردشگری عملاً در آن مناطق مرده است.
۳. مخاطرات بهداشتی؛ تهدید پنهان برای سلامت عمومی
تخلیه فاضلاب در فضای باز، بستری ایده‌آل برای تکثیر ناقلین بیماری (پشه‌ها، مگس‌ها و جوندگان) فراهم می‌کند. از نظر علمی، این روان‌آب‌های آلوده حاوی حجم بالایی از عوامل بیماری‌زا نظیر:
باکتری‌ها:(مثل سالمونلا و اشرشیا کلی که عامل بیماری‌های گوارشی هستند).
تخم انگل‌ها:که از طریق خاک و باد می‌توانند به فضاهای سبز و خانه‌های اطراف منتقل شوند.
۴. ضرورت تغییر رویکرد: از مسکن‌های موقت تا تصفیه اصولی
آنچه در یاسوج مشاهده می‌شود، یک «نقص فنی» نیست، بلکه یک «کج‌سلیقگی مدیریتی» است. برای حل این معضل، اتخاذ اقدامات فوری ضروری است:
ایزوله‌سازی مسیرهای تخلیه: بستن فوری خروجی‌های غیرمجاز فاضلاب به حریم رودخانه.
استفاده از پوشش‌های بیولوژیک و کنترل بوی موقت: تا زمان تکمیل شبکه تصفیه، باید از راهکارهای حذف بو (مانند تزریق مواد اکسیدکننده یا پوشش‌های موقت) استفاده شود.
شفافیت در مدیریت:دستگاه‌های متولی باید پاسخگو باشند که چرا در مجاورت مراکز آموزشی (دانشگاه) و تفرجگاه‌های عمومی، چنین قصور فاحشی رخ داده است.
سخن آخر
رودخانه بشار و ساحل آن، شریان حیاتی یاسوج است. ادامه روند فعلی، «پایتخت طبیعت» را به «کانون بیماری و بوی نامطبوع» تبدیل خواهد کرد. مسئولین محترم باید بدانند که سکوت در برابر این فاجعه، شریک شدن در تخریب سلامت شهروندانی است که به این شهر و هوای پاک آن دل بسته‌اند. وقت آن است که مدیریت شهری یاسوج، پیش از آنکه این بحران به مرحله غیرقابل‌بازگشت برسد، عزمی جدی برای ساماندهی فاضلاب نشان دهد.
انتهای خبر/
ثبت دیدگاه