به گزارش پایگاه خبری پیوارنیوز؛ در ۳ کیلومتری شهر یاسوج، جایی که جاده یاسوج به اقلید و مسیر فرعی مهریان به هم می‌رسند، پروژه‌ای در خاک و خواب فرو رفته که از آن به عنوان یکی از مرگ‌خیزترین نقاط جاده‌ای کشور یاد می‌شود. تقاطع غیرهمسطح مهریان یا همان «سه‌راهی مرگ» پس از گذشت نزدیک به دو دهه انتظار و قریب ۷ سال از کلنگ‌زنی رسمی، هنوز در کشاکش وعده‌ها، معارضات و کم‌توجهی‌ها دست و پا می‌زند.
این سه‌راهی که سالانه صدها تصادف تلخ و دلخراش را در کارنامه خود ثبت کرده، به نمادی از پروژه‌های نیمه‌کاره استانی تبدیل شده است؛ پروژه‌ای که نفس آن توسط یک «معارض ده‌ساله» گرفته شده و هر بار با وجود ورود نهادهای نظارتی مانند دادستانی، به دلایل نامعلومی دوباره به تعطیلی کشیده می‌شود.
سال‌هاست که محور یاسوج به اقلید در محدوده تنگ مهریان به «سه‌راهی مرگ» شهرت یافته است. نقطه‌ای که نه تنها روزانه شاهد صدها تردد خودروهای عبوری از استان‌های فارس و کهگیلویه و بویراحمد است، بلکه به دلیل ناایمن بودن، به کابوسی تلخ برای خانواده‌های بسیاری تبدیل شده است. با این حال، پروژه‌ای که برای پایان دادن به این بحران طراحی شده، خود در باتلاقی از «معارضات محلی» و «کمبود منابع مالی» در برهه‌ای گرفتار آمده و روندی فرسایشی را سپری می‌کند.
تقاطع غیرهمسطح مهریان؛ چرا این پروژه حیاتی است؟
تقاطع غیرهمسطح مهریان (واقع در جاده اصلی سورمق، اقلید به یاسوج) به عنوان یکی از نقاط پرترافیک و پرتصادف استان شناخته می‌شود.
ماجرای «تله‌تسمه‌کردن» در سه‌راهی مهریان
این محور یک مسیر گردشگری و تفریحی است که تالارها و باغ‌های زیادی در این محدوده قرار دارد و این عوامل سبب می‌شود خودروهای زیادی در این مسیر تردد کنند.همچنین عده‌ای این مسیر را برای رسیدن به سی‌سخت (شهر گردشگری) انتخاب می‌کنند و از سوی دیگر پیست اسکی کاکان هم در نزدیکی این منطقه واقع شده است. این عوامل هم به بیشتر شدن حجم خودروها و ترافیک در این محدوده می‌افزاید. بنابراین شاهد حجم زیاد ترددها و تصادفات در بیشتر ایام سال به‌ویژه تعطیلات پایان هفته هستیم که گره ترافیکی ایجاد و بیشتر روزها قفل می‌شود و همچنین روزانه تصادفات خسارتی در این محدوده روی می‌دهد.
صدها حادثه تلخ در این مسیر پرتردد اما ناایمن، حکایت از ضرورت توجه بیش از پیش مسئولان و متولیان امر برای ساماندهی، رفع نقاط حادثه‌خیز و تکمیل این جاده مهم و میانبر دارد.
کلنگ زنی در سال ۹۹؛وعده ای که ۲۴ ماهه به سرانجام نرسید
این طرح در تاریخ ۱۳ شهریورماه سال ۱۳۹۹ با حضور وزیر راه و شهرسازی وقت کلنگ‌زنی شد. در وعده اولیه، مقرر بود این پروژه ظرف ۲۴ ماه به بهره‌برداری برسد، اما حالا سال‌ها از آن تاریخ می‌گذرد و نه تنها خبری از افتتاح نیست، بلکه پیشرفت فیزیکی طرح نیز بسیار ناچیز و حدود کمتر از ۶۰ درصد گزارش شده است.
قرارداد اولیه پروژه تقاطع غیرهمسطح سه‌راهی مهریان–یاسوج بالغ بر ۷۲ میلیارد تومان بود و قرار بود پروژه ظرف ۲۴ ماه به اتمام برسد. قرارداد این پروژه در تاریخ ۱۸ مرداد ۱۳۹۸ با فهرست‌بهای همان سال و به مبلغ ۷۲۰ میلیارد ریال منعقد شده و تاکنون ۲۸۰ میلیارد ریال از آن پرداخت شده است.
حجم خاکبرداری این پروژه ۴۵۰ هزار مترمکعب و حجم خاکریزی ۴۰۰ هزار مترمربع اعلام شده بود. از جمله اقدامات انجام‌شده در این پروژه می‌توان به احداث دیوار پای خاکریز در داخل رودخانه، اجرای بخش پایین‌دست پل مهریان شامل سه دهانه ۱۵ متری، ساخت ۱۷ تیر پیش‌ساخته، سه عدد آبرو، احداث دو پایه میانی پل تقاطع غیرهمسطح، سه کانال کشاورزی و جابه‌جایی پایه‌های برق در محورهای یاسوج–اقلید و یاسوج–سی‌سخت اشاره کرد.
با این حال، پیشرفت فیزیکی طرح با احتساب کارهای جدید حدود ۳۲ درصد و پیشرفت ریالی آن ۳۸ درصد گزارش شده است. تاکنون حدود ۶۰ هزار مترمکعب خاکریزی، ۷۰ هزار مترمکعب خاکبرداری و ۱۲ هزار مترمکعب بتن‌ریزی در این پروژه انجام شده است.
معمای (معارضات گلوگیر) گرهی که کور شده است.
یکی از مهم‌ترین عواملی که این پروژه را به مسیر فرسایشی کشانده، موضوع معارضان محلی است. بر اساس اظهارات مسئولان، تعداد این معارضان به ۸۸ نفر می‌رسد. این معارضان افرادی هستند که زمین‌هایی در مسیر اجرای طرح دارند و فرآیند تملک و رضایت‌گیری از آن‌ها به شدت زمان‌بر و هزینه‌بر بوده است.
هرچند که رضایت برخی از این مالک‌ها با حضور دادستان و مسئولان اجرایی استان برطرف شده، اما همچنان معارض و وجود چندین پایه برق در مسیر این زیرگذر کار تکمیل آن را با اما و اگر روبه‌رو کرده است. معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کهگیلویه و بویراحمد گفته است: «معارضات محلی تقاطع غیرهمسطح مهریان رفع می‌شود و پیشرفت پروژه شتاب می‌گیرد» و تأکید کرده که «انتظار داریم مردم منطقه همکاری لازم را داشته باشند تا هرچه سریع‌تر پروژه به سرانجام برسد».
مدیرکل راه و شهرسازی استان در این باره می‌گوید: «بیشتر معارضات محلی، مشکلات اجرای این طرح هستند. بخش کمی از پرداخت‌ها به این معارضان انجام شده و بخش زیادی از این پرداخت‌ها مانده است.»
علی پارسایی همچنین اشاره کرده که پیمانکار به دلیل فهرست‌بهای قدیمی مدعی ضرر بود و قصد خاتمه پیمان را داشت که با رایزنی صورت گرفته، متعهد به انجام کار شد. به پیمانکار وعده داده شد که در صورت رساندن پروژه به پیشرفت فیزیکی ۷۰ درصد در فهرست‌بها تغییراتی جهت جبران خسارت داده شود.
ماجرای سه‌راهی مهریان به یک «تله تسمه» تبدیل شده است؛ هر بار بخشی از مشکل حل می‌شود، گره دیگری سر باز می‌کند. در ماه‌های اخیر، دادستانی به یکی از معارضات مهم این پروژه درخصوص تصرفی که در این پروژه انجام گرفته بود، ورود کرده و رفع معارض شد، با این حال هنوز مشکلات زیادی در این پروژه وجود دارد.
پایه‌های برق که یکی از معارضات این پروژه محسوب می‌شود و بر اساس گفته استاندار باید تا دی‌ماه جابه‌جا می‌شد، همچنان جابه‌جا نشده است. معاون مهندسی ساخت و توسعه راه و شهرسازی کهگیلویه و بویراحمد از رفع معارض پروژه پل مهریان یاسوج پس از شش سال خبر داد و گفت که این رفع معارض با حضور نماینده دادستان، سرهنگ زهرایی و نیروهای نظامی، همچنین نمایندگان ادارات نظارت، ارزیابی، حقوقی و مشاور طرح انجام گرفت.با این حال، تاکنون بیش از ۵۰ درصد از معارضات مردمی و اراضی مسیر برطرف شده است.
سه‌راهی مهریان به کجا خواهد کشید؟
آینده این پروژه در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. استاندار کهگیلویه و بویراحمد از تخصیص ۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان برای تکمیل تقاطع مهریان و احداث ۱۰ کیلومتر اول مسیر یاسوج–اقلید خبر داده است. همچنین مدیرکل راه و شهرسازی کهگیلویه و بویراحمد از رایزنی استاندار جهت تزریق اختصاصی ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار از محل اعتبارات سفر ریاست‌جمهوری به پروژه تقاطع غیرهمسطح مهریان خبر داد و گفت: «در صورت تزریق این اعتبار می‌توان تا خرداد سال‌جاری بخشی از پل را زیر بار ترافیک برد.
در حال حاضر همه جبهه‌های کاری پروژه فعال است و پیشرفت فیزیکی طرح به حدود ۴۵ تا ۵۰ درصد رسیده و پیگیری برای جذب و تخصیص سایر اعتبارات نیز ادامه دارد. استاندار کهگیلویه و بویراحمد، پل مهریان و محور اتصال کهگیلویه و بویراحمد به شبکه آزادراهی کشور را از مهم‌ترین پروژه‌های زیرساختی و ارتباطی استان عنوان کرده است.
با این حال، تاریخ‌های وعده‌داده‌شده برای بهره‌برداری بارها و بارها به تعویق افتاده است. در سال ۱۴۰۱ اعلام شده بود که «تقاطع غیرهمسطح آخر فروردین ماه سال آینده به بهره‌برداری می‌رسد»، اما این وعده نیز محقق نشد. استاندار در آن زمان گفته بود: «پروژه رفع نقاط حادثه‌خیز محور یاسوج–اقلید به طول چهار کیلومتر با پیشرفت فیزیکی ۴۰ درصد است» و «اعتبار این پروژه ۴۴۰ میلیارد ریال است و برای تکمیل این پروژه ۳۰۰ میلیارد ریال اعتبار نیاز است که در صورت تخصیص تا آخر فروردین ماه سال آینده به بهره‌برداری می‌رسد».
آیا این پروژه با استانداردها همخوانی دارد؟
براساس «آیین‌نامه راه‌های ایران» با عنوان «آیین‌نامه طرح هندسی تقاطع‌ها» و شماره ضابطه ۸۰۰-۲، انتخاب نوع مناسب تقاطع غیرهمسطح و تبادل، در کنار طراحی آن، تابع عوامل گوناگونی نظیر طبقه‌بندی مسیرها، ویژگی و ترکیب ترافیک، سرعت طراحی، و درجه کنترل دسترسی است. در بزرگراه‌ها به دلیل سرعت بالای وسایل نقلیه، امکان احداث تقاطع هم‌سطح وجود ندارد و اکثر تقاطع‌ها با سایر معابر به صورت غیرهمسطح است.
با توجه به اینکه محور یاسوج–اقلید یک جاده اصلی و ترانزیتی است و حجم ترافیک قابل توجهی را از خود عبور می‌دهد، احداث تقاطع غیرهمسطح در این نقطه مطابق با استانداردهای ایمنی راه است. پروژه تقاطع غیرهمسطح مهریان با هدف رفع نقاط حادثه‌خیز و ساماندهی این گره ترافیکی طراحی شده است. با این حال، روند کند اجرای پروژه و طولانی شدن مدت زمان آن، خود به یک مشکل ایمنی جدید تبدیل شده است، چرا که در مدت اجرای پروژه، عملیات عمرانی در جوار مسیر پرتردد می‌تواند خطرات بالقوه‌ای را ایجاد کند.
پروژه تقاطع غیرهمسطح مهریان، که قرار بود ظرف ۲۴ ماه به بهره‌برداری برسد، پس از گذشت بیش از ۱۵ سال از نخستین کلنگ‌زنی و قریب ۶ سال از کلنگ‌زنی رسمی مجدد، هنوز به سرانجام نرسیده است. این پروژه که برای پایان دادن به کابوس تصادفات در یکی از خطرناک‌ترین نقاط جاده‌ای کشور طراحی شده بود، خود قربانی معارضات محلی، کمبود اعتبارات، ضعف مدیریت قراردادی و وعده‌های تکراری شده است.
هرچند در ماه‌های اخیر نشانه‌هایی از تحرک در پروژه دیده می‌شود و مسئولان از تخصیص اعتبارات جدید و رفع بخشی از معارضات خبر می‌دهند، اما تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که وعده‌های مسئولان در این زمینه چندان قابل اتکا نیست. «سه‌راهی مرگ» همچنان یکی از پرونده‌های باز و حل‌نشده زیرساختی استان کهگیلویه و بویراحمد است و مردمی که سال‌هاست در این محور پرتردد جان خود را از دست می‌دهند، همچنان در انتظار روزی هستند که این پروژه حیاتی به بهره‌برداری برسد.
انتهای خبر/
ثبت دیدگاه