کوه‌بانوی‌کوه‌یار، هم‌نفس با فرهنگ و کوی قلم
۰۲ آبان ۱۴۰۵ - ۱۴:۵۶
فرخ‌لقا حاتمی‌بویراحمدی، ایل‌بانویی که عاشق مادرش است و کوهستان. این دو عشق، در نگاه او یکی شده‌اند؛ چرا که مادر را چون کوهی استوار یافته و کوه را چون آغوش مادری.
ارسال توسط : منبع : پیوارنیوز
پ
پ

پبوارنیوز؛دکتر سروش درست بویراحمدی در تارکِ سربه‌فلک‌کشیده‌ی دنا، جایی که آسمان به زمین نزدیک‌تر می‌شود و غرور صخره‌ها با لطافت ابرها در هم می‌آمیزد، بانویی ایستاده است که نامش با عطر خاک، عظمت کوه و اصالت یک سرزمین اهورایی گره خورده است. این بانوی کوهنورد، کوه‌بانویی از دیار کهن بویراحمد است: فرخ‌لقا حاتمی‌بویراحمدی، ایل‌بانویی که عاشق مادرش است و کوهستان. این دو عشق، در نگاه او یکی شده‌اند؛ چرا که مادر را چون کوهی استوار یافته و کوه را چون آغوش مادری.

او در روستای باستانی «سروک»، در حاشیه‌ی جنوبی رود باستانی «بشار» یا «بشور» زاده شده است. سرزمینی که آبِ روانش، قصه‌ی زندگی را زمزمه می‌کند و مردمانش به هنر علاقه دارند و موسیقی.

در میان این همه زیبایی، فرخ‌لقابانو به هنری دیگر دل بسته است؛ هنرِ سترگ کوه‌نوردی. هنری که در آن، آدمی پیش از آنکه صخره‌ها را فتح کند، باید بر دیوهای درون خود پیروز شود. زندگی نیز چنین است؛ گاهی باید از دشت‌های هموار و راحت گذشت تا به بلندای کوهستان رسید: در بلندی‌ست که انسان وسعت دید خود را می‌یابد و درمی‌یابد.

این کوهیارزن در سیر آفاق و انفسی خود، مرزهای جغرافیایی را درنوردیده است. مرتفع‌ترین قله‌ی روسیه را فتح کرده و کلیمانجاروتانزانیا در آفریقا را زیر گام‌های استوار خود دیده است. ۸۰ قله‌ی برجسته‌ی ایران، پنج قله‌ی ماگمای (آتشفشانی) ایران و ۳۱ قله در طرح سیمرغ، شاهد عزم پولادین او بوده‌اند. در سیر آفاق، راهی هند، تبت و اورست شده است. آرارات را بالا رفته و بر «رُنج» آرارات، پرچم زیبای ایران‌جان را به اهتزاز درآورده است. قله‌ی دماوند را نیز از چهار جبهه‌ی شمالی، جنوبی، غربی و شمال شرقی، با مهر و عشق فاتح شده است.

کوه‌بانو حاتمی در این مسیر پرتلاطم، رنج‌ها دیده است، اما رنج از درون، او را پخته‌تر کرده است و چون دُرّْ، سُفته. رنج، همان کوره‌ای‌ست که زر را خالص می‌کند؛ انسان نیز در کوران سختی‌هاست که صیقل می‌خورد و ارزش وجودی خویش را می‌یابد. او از کوه آموخته است که صعود، پایان راه نیست؛ بلکه فرصتی برای استوارتر ایستادن است.

فلسفه‌ی صعود و راز هم‌نفسی با قلم

این بانوی کهگیلویه‌وبویراحمدی، مهربان است و مهرآیین. عمیق است و بسان‌عقیق، دلآرام. خصلت‌های بسیاری را از کوه به ارث برده است. کوه به او آموخته است که «بالارفتن» مهم نیست؛ «بالا آمدن» اهمیت دارد. بالا رفتن، فتح یک قله با کالبد است، اما بالا آمدن، ارتقای روح و رهایی از منیت‌هاست.

به قول حضرت مولانا:

هر که گوید او منم او من نشد* خوشه ی او لایق خرمن نشد

من مشو از من بشو تا من شوی

خوشه شو تا لایق خرمن شوی

چه بسیارند کسانی که بر قله‌ها ایستاده‌اند، اما درونشان در درّه‌های جهل گرفتار است و جهالت.

کوه به فرخ‌لقا درس داده است که «صابر» باشد و «شاکر». شکیبایی و صبر ترک شکایت است از جز به سوی خدا.

ترجمان صبر، در برابر توفان‌های زندگی، سینه سپر کردن و شکر، یعنی دیدن نعمت‌هاست در دل سختی‌ها.

کوهبانوحاتمی در مکتب کوهستان آموخته است:

*«رهرو آن نیست گهی تند و گهی خسته رود*

*رهرو آن است که آهسته و پیوسته رود»*

 

با این آموزه، آرام است و دل‌آرام: زندگی، دوی سرعت نیست؛ ماراتنی‌ست که در آن، پیوستگی و استقامت، رمز رسیدن به معناست.

به قول حضرت عطار:

*«آنچه آید در فهم تو، آن بُوَد مفهوم تو»*

کوه‌یار فرخ‌لقا، تنها به صعودهای فیزیکی قناعت نکرده است؛ او کوهساری‌ست که همراه کوه، قلم گرفته بر بنان و نگاشته از جان.

کوه‌بانوی بویراحمد، با همان دستانی که سنگ‌های سخت را در آغوش کشیده، قلم در دست گرفته تا واژه‌ها را بر جان کاغذ جاری سازد و ساری. دستآورد این هم‌نفسی با کوی قلم، نگارش کتاب *«هم‌نفس با قله‌ها/یادگار صعودها»* است. این مکتوبه، مجموعه‌ای از دل‌نوشته‌های بانویی کوهنورد است که آن را با عشق، به مادرآسمانی‌اش پیشکش نموده است. قلمی که با تجربه‌ی کوه و عشق به مادر آمیخته شود، تنها کلمه نمی‌نویسد، بلکه حقیقت زندگی را بر صحیفه جاری می‌کند با زیبانگاری.

این اثر، نه فقط روایت صعودها، بلکه روایت یک انسان است در مسیر رسیدن به کمال.

شبِ رونمایی، تجلی فرهنگ و ادب

شباهنگام بیست‌ونهم مهرگان، در تقارن با هفته تربیت بدنی، *روز سپید کوهنورد و جشن باستانی مهرگان، انجمن فرهنگ بومی استان کهگیلویه و بویراحمد، اقدام به برگزاری آیین «رِیْ‌گِشون» (رونمایی) از کتاب «هم‌نفس با قله‌ها/ یادگار صعودها»* نمود.

در بدایت؛

با شکوه کلام قرآن‌مجید، سرآغازگر شبی بود که همه‌ی اسباب نوش سخن و نیوش پیام معنابخش، آماده بود و مهیا.

در این آیین، فرهنگ، ادب و ورزش کوهنوردی به هم پیوندخوردند تا ثابت‌شود جامعه‌ای زنده است و برازنده که به هنر و تلاش فرزندانش احترام بگذارد.

در این آیین، اهالی قلم، یاران فرهنگ، یاوران اندیشه، خردورزان، اصحاب جریده، فرهنگ‌بانان قوم لر، مدعوینی عالی‌قدر از پایتخت کشور- تهران بزرگ- و مدعوینی فرهنگ‌دوست از پایتخت شاهنامه ایران- یاسوج شورانگیز- مسئولان و مدیران فدراسیون کوهنوردی کشور، گرد هم، به مهرآیینی گردآمدند. فضای مفرح و دلنشین تالار شورای شهر یاسوج، در شبی زیبا، شاهد حضور چهره‌های برجسته‌ی فرهنگی، علمی، ورزشی و هنری بود: هم‌نوردمهربان زریر حسین‌زاده، عضو هیأت رئیسه فدراسیون کوهنوردی و رئیس هیأت کوهنوردی استان کهگیلویه و بویراحمد، هم‌نوردمهربان مجید اسکندری، رئیس کمیته دره‌نوردی فدراسیون کوهنوردی کشور و مدرس فدراسیون، هم‌نوردمهربانو زارعی مدرس فدراسیون کوهنوردی جمهوری اسلامی ایران، هم‌نوردمهربان موسوی مدرس فدراسیون، هم‌نوردمهربانو فهیمه نیک‌نام نائب رئیس هیأت کوه‌نوردی استان کهگیلویه و بویراحمد، هم‌نوردمهربان عزت‌الله حسین‌زاده رئیس آموزش هیأت کوهنوردی استان، هم‌نوردمهربان پهلوانی، پیشکسوت و رئیس سابق هیأت کوه‌نوردی استان و همنوردان باشگاه‌های مختلف. همچنین اساتید دانشگاه‌ها، پژوهشگران، اهالی فرهنگ، هنر و ورزش، به این محفل شکوهی خاص بخشیده بودند.

دبیر جلسه این هفته انجمن فرهنگ بومی استان کهگیلویه و بویراحمد، سروش درست بویراحمدی- با مدیریت استاد مهربان‌سیدغلام‌عباس موسوی‌نژاد مدیر انجمن، و کوشایی مهربان‌دکتر طالب حسن‌پور،- با دعوت از یکایک مدیران فدراسیون کوهنوردی و پیشکسوتان، فضایی صمیمی برای بیان اندیشه‌ها فراهم شد و هر کدام دقایقی به سخن‌آرایی پرداختند.

مدیران هیات کوهنوردی و پیشکسوتان این ورزش مفرح، به بیان گزارشی از فعالیت‌های گسترده، خاطرات و دانش تجربی خویش پرداختند: سخنانی که نشان می‌داد ورزش بدون فرهنگ، تنها حرکت است و فرهنگ بدون تلاش، تنها واژه؛ و این هر دو، در وجود بانویی ارجمند، عاطر است به خاطر کوه و مهر و عشق مادر. تؤامانی که در جود وجود کوه‌بانو فرخ‌لقا حاتمی به هم رسیده بودند.

در نهایت با دعوت از نویسنده کتاب و همنورد حاتمی، دقایقی به ایراد سخن و تقدیر و تشکر از مادری که از ایوان به کیوان رسیده، هم‌راهان، یاران، هم‌نوردان و یکایک کسانی که در برگزاری این جشنگاه در کنارش، قدقامت، قامت فراز نموده، پرداختند.

علاقه‌مندان به این بانو و دوستان‌داستان کوه و قلم، با اهدا دسته‌های زیبای گل، هدایا و کادوهای رنگارنگ، از این بانوی موفق هم استانی تقدیر و تجلیل نمودند.

در میان تشویق و تقدیر و «شَپَک» و دست گرم مهربانوان و مهربانان ‌جان، دبیر انجمن از پیشکسوتان، ریش‌سپیدان و اساتید در این محفل فرهنگی، جهت اجرای آیین«ری‌گشون» (رونمایی) از کتاب «هم‌نفس با قله‌ها/ یادگارصعودها» دعوت نمود.

با سرایش صلوات بر سلطان کونین حضرت ختمی مرتبت«علیه‌آلاف‌ تحیة‌و‌الثنا» و همراهی با تشویق، تکریم و تجلیل دست‌های مهربان مهربانوان و مهربانان‌جان، فرهنگ‌بانان و هم‌نوردان، زادروز کتاب سرآغاز و رسمی اعلام و اجرا شد.

این گاه و هنگام که با دستان پرمهر و با دانش تجربی‌بزرگان و ریش‌سپیدان ایل، پرده از یک اثرفرهنگی برداشتند، گویی برکت و عشق را به آن اثر هدیه می‌دادند.

گفتنی‌ست در شبی واپسین از مهر زیبا و شب‌های پاییزی یاسوج شورانگیز، از این اثر خواندنی که ماجرای انسان است و کوه و عشق، عاشقانه و صمیمانه ریْ‌گشون شد و رونمایی.

هنرنمایی هَف‌لشکرخوان برجسته‌ی ایل، استاد خوش‌صدا فرهادنوشادی، هنرمند جوان چامه‌سرا ماهورخنجری- از شاگردان بانوحاتمی- و اجرای هارمونیک موسیقی داینی داینی و دی‌بلال چامه‌سرایان آاردشیر ارم‌روشن و خنجری با همراهی ساز ویولونیست جوان بویراحمدی، شور و شعور خاصی به این شمل و محفل فرهنگی-ادبی بخشیده‌ شد.

شایان ذکر است: آیین آیینه‌ای رونمایی از این کتاب، نشان داد فرخ‌لقا حاتمی بویراحمدی، نه تنها کوه‌ها را فتح کرده و قلل مرتفع دنیا را، بلکه با قلم خویش، نخست تلاش در فتح قله‌ی درون خویش داشته و با چنین ادبیات نیکِ پنداری، ادبیات نیکوی‌گفتاری و ادبیات والای‌رفتاری، چنین قلب‌ها را نیز تسخیر کرده است و فتح:

فاتح

قله البروس (بام اروپا)؛ قله کلیمانجارو(بام آفریقای جنوبی)

*قله آرارات(بام کشور ترکیه)؛ قله کاچکار در ترکیه؛ قله ارجیس در ترکیه؛ قله کازبَک(اورست کوچک)بام کشور گرجستان؛ قله اراگاتس(بام کشور ارمنستان)؛ قلل ماگمای -«آتشفشانی»- ایران؛ فاتح ۳۱ قله در ۳۱ استان کشور به‌عنوان طرح ملی سیمرغ؛ ۱۴ بار صعود به قله دماوند و صعود به چهار جبهه غربی، شمالی، جنوبی و شمال شرقی دماوند؛ صعود به ۸۰ قله از صد قله شاخص ایران از افتخارات این بانوی ایرانی‌ست.

این مهربانو، مسئول سیمرغ کوه‌های ایران در استان؛ مدیر و موسس باشگاه کوهنوردی دنالی یاسوج؛ رئیس سابق هیأت ورزش‌های ملی دانشگاهی در استان است. وی،در گفتگو با خبرنگار پیوارنیوز گفت: من نویسنده سه کتاب «همنفس با قله ها/ یادگار صعودها»، «رقص گام‌ها بر بلندای ایران» و « برخورد نفس‌های من با بادهای سرد قله» هستم.

گفتنی‌ست مهربانو حاتمی، کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی و نیز کارشناس ارشد مدیریت ورزشی را در رزومه‌ی پرافتخار و کارنامه‌ای خویش دارند.

این بانوی موفق ایرانی، به این رهیافت رسیده: با پیمایش و کوشش در کوهستان، هر صعود یک دل‌نوشته است و هر نوشته، یک صعود. آموخته که قلم اگر بر صحیفه می‌لغزد، باید بر دل نیز بلغزد؛ چراکه اگر بر دل نلغزد، تنها خطی بر مسطری نگاشته می‌شود و فارغ از هر پیامی‌ست و پیغامی.

او در کوه معنای هستی را دریافته و در قلم، مفهوم اندیشه را. این کوه‌بانو می داند؛ کوه و قلم هر دو انسان را به یک مقصد می‌رساند: به «شناخت»، «معرفت» و «تعرفت».

چراکه «معرفةُ‌النَفس معرفة‌الله؛ خودشناسی خداشناسی‌ست».

به گزارش خبرنگار  پیوارنیوز؛شب واپسین روز مهرگان، جلسه انجمن فرهنگ بومی کهگیلویه و بویراحمد، در تاریخ فرهنگ کهگیلویه و بویراحمد، بی حضور و منظور هیچ مسئولی و مقامی اداری از استان، ماندگار شد و مانا، تا یادآور شود

فرهنگ کوه و کوه‌نوردی، خرده‌فرهنگی از فرهنگ کهن، اصیل و ایرانی ناب این دیارِ دَیّار است. شبی که کوه‌یاری‌کوه‌بانو، با ادبیات رفتاری نیکو در زندگی و هنر و فعالیت در حوزه اکوتوریسم و گردشگری، آموزگاری در دانشگاه پیام نور یاسوج، و والایی‌مقام در ورزش کوه‌نوردی در سطح بین‌المللی، به مخاطبان‌جان ویژه نوباوگان و جوانان درس دارد تا الگو بگیرند: *همآه، رهرو آن است که آهسته و پیوسته رود و چه نیک، که این بانوی کوهنورد‌ کهگیلویه‌ و‌ بویراحمدی، این درس را نه تنها در کوهستان، که در کتاب خویش«هم‌نفس با قله‌ها/یادگار صعودها» به یادگار گذاشته است و ماندگار:*

به زعم سروش نادانا: کوه‌نوردی و قلم‌نوردی هر دو شجاعت می‌خواهند:

کوه‌‌یاری؛ شجاعت صعود و بالارفتن؛

قلم‌داری؛ شجاعت سعود و والارفتن

با تقدیم احترام و پدرام باد

سروش درست بویراحمدی

انجمن فرهنگ بومی استان کهگیلویه و بویراحمد

یکم آبانگان ۱۴۰۵خ

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.